การศึกษาพฤติกรรมการมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหามลภาวะทางอากาศของประชาชนในเมืองเชียงใหม่

Abstract

โครงการนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะนําเสนอแนวทางในการแก้ไขปัญหามลภาวะทางอากาศของเมือง เชียงใหม่ที่มีประสิทธิภาพโดยชุมชน เพื่อนําไปสู่การแก้ปัญหาทั้งในระยะสั้นและระยะยาวอย่างมีส่วนร่วม โดยใช้กระบวนการวิจัยแบบมีส่วนร่วม (PAR) พื้นที่ศึกษาครอบคลุมเทศบาลนครเชียงใหม่และพื้นที่ต่อเนื่อง คือเทศบาลตําบลช้างเผือก อบต.สุเทพ และ อบต.ฟ้าฮ่าม การดําเนินงานแบ่งเป็น 2 ระดับ คือ การทํางาน ในระดับเมือง และระดับชุมชน พื้นที่ศึกษา 2 แห่ง ได้แก่ ชุมชนหนองป่าครั่งในเขตเทศบาลนครเชียงใหม่ และบ้านโป่งน้อย-สันลมจอยในเขต อบต.สุเทพ และสํารวจแหล่งมลพิษทางอากาศทุก 3 เดือน ผลการวิจัยพบว่า ประชาชนเห็นว่าปัญหาคุณภาพอากาศเป็นเรื่องไกลตัว แต่หลังจากทราบว่า อากาศเสียบั่นทอนสุขภาพและชีวิต จึงปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการก่อมลพิษทางอากาศมากขึ้น ยกเว้น กลุ่มที่เกี่ยวกับการประกอบอาชีพ ประชาชนนิยมเผาในที่โล่งเพราะองค์กรปกครองท้องถิ่นไม่จัดเก็บขยะ และกิ่งไม้ใบไม้, ค่านิยมที่ชอบเห็นบริเวณบ้านเรียบร้อย, การซื้อที่เก็งกําไรแล้วไม่ใช้ประโยชน์จึงเป็นแหล่ง ที่มีการเผาในที่โล่งมาก การผลิตสื่อที่ออกมาในแนวลบให้ผลดีน้อยกว่าการผลิตสื่อที่ออกมาในแนวบวก โครงการวิจัยนี้ได้ก่อตั้งเครือข่ายอาสาสมัครพิทักษ์อากาศเมืองเชียงใหม่ร่วมกับสถาบันการศึกษาต่างๆ การจะแก้ปัญหามลภาวะทางอากาศอย่างยั่งยืนต้องบูรณาการการทํางานจากทุกส่วน ภาครัฐต้อง ประกาศกฎระเบียบและบังคับใช้กฎเหล่านั้นอย่างจริงจัง เพื่อลดการเผาต่างๆ รวมทั้งลดการใช้รถควันดํา จัดให้มีระบบขนส่งมวลชนแทนการใช้รถส่วนตัว อปท.ต้องจัดเก็บและกําจัดขยะและใบไม้อย่างถูกวิธี มีการ แยกขยะ เพิ่มมูลค่าของเหลือใช้แทนการเผา มีการทําวิจัยและเผยแพร่ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับผลกระทบอากาศ เสียต่อสุขภาพคนในพื้นที่ มีการผลิตสื่อประชาสัมพันธ์ที่น่าสนใจและทํางานอย่างต่อเนื่อง ให้สามารถเข้าถึง คนท้องถิ่นทุกระดับ และต้องมีเครือข่ายความร่วมมือกับองค์กรต่างๆทุกระดับ เพื่อจะได้เปลี่ยนพฤติกรรม การก่อมลพิษทางอากาศ ข้อเสนอแนะเพื่อการทํางานต่อไป ควรมีการศึกษาผลกระทบอากาศเสียต่อสุขภาพอย่างต่อเนื่อง มีการถ่ายทอดการเพิ่มมูลค่าของเหลือใช้ให้เป็นผลิตภัณฑ์ และมีการหาตัวชี้วัดทางชีวภาพที่ประชาชน สังเกตได้ง่าย มีระบบเตือนภัยและแนะนําวิธีปฏิบัติตัวเมื่ออากาศเสียถึงขีดที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ

Author

ดร.ดวงจันทร์ อาภาวัชรุตม์ เจริญเมือง และคณะ

Journal

สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ 2550

Keywords

มลภาวะทางอากาศ, พฤติกรรมการมีส่วนร่วม, เมืองเชียงใหม่

References

http://rir.nrct.go.th/drupal-ir/node/91601