การศึกษาหาสัดส่วนของแหล่งกำเนิดฝุ่นขนาด 10 และ 2.5 ไมครอนในพื้นที่กรุงเทพมหานคร

Abstract

การศึกษาองค์ประกอบฝุ่นละอองขนาด 10 และ 2.5 ไมครอนในบรรยากาศของกรุงเทพฯ จากพื้นที่ตัวแทนของการจราจรหนาแน่น (สถานีดินแดง) ชุมชนพักอาศัยและการค้า 2 แห่ง (สถานีจันทรเกษมและบ้านสมเด็จเจ้าพระยา) รวมถึงบริเวณที่คาดว่าจะได้รับมลพิษน้อย (สถานี บางนา) ระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ.2545 ถึงมกราคม พ.ศ.2546 ข้อมูลนําไปหาสัดส่วนของ แหล่งกําเนิดหลักด้วย Factor Analysis และ Multiple Linear Regression รวมทั้ง Chemical Mass Balance ผลการวิจัยพบว่า ปริมาณฝุ่นขนาด 10 และ 2.5 ไมครอนบริเวณสถานีดินแดงสูง กว่าสถานีอื่น คือ มีค่าเฉลี่ย 24 ชั่วโมงประมาณ 108.1+35.5 และ 69.0+28.8 มคก.ต่อลบม. ตามลําดับ สถานีจันทรเกษมและบ้านสมเด็จมีระดับนโดยเฉลี่ยใกล้เคียงกันที่ระดับประมาณ 61.1+25.2 และ 40.9121.4 มคก.ต่อลบม. 62.1+30.7 และ 41.5t24.6 มคก.ต่อลบม. สําหรับ ฝุ่นขนาด 10 และ 2.5 ไมครอนตามลําดับ ส่วนสถานีบางนามีปริมาณฝุ่นขนาด 10 และ 2.5 ไมครอนโดยเฉลี่ยต่ําที่สุดประมาณ 57.6+23.9 และ 37.9+18.9 มคก.ต่อลบม. ฝุ่นขนาด 2.5 ไมครอนมีการกระจายตัวระหว่างพื้นที่สูงกว่าฝุ่นขนาด 10 ไมครอนโดยความสัมพันธ์ของแต่ละ พื้นที่ส่วนหนึ่งมีผลมาจากอิทธิพลแหล่งกําเนิดในพื้นที่และสภาพอุตุนิยมวิทยา นอกจากนี้ อัตรา การได้รับฝุ่นขนาด 10 และ 2.5 ไมครอนของประชากรอยู่ในช่วง 0.3 - 10.4 และ 0.5 - 15.0 มคก.ต่อกก.-วัน ตามลําดับ ฝุ่นขนาด 10 ไมครอนประมาณหนึ่งในสามบริเวณสถานีดินแดงเกี่ยวข้องกับแหล่งกําเนิด ที่เป็นยานพาหนะและการเผาในสัดส่วนที่เท่ากัน สถานีจันทรเกษมมียานพาหนะเป็นแหล่งกําเนิด หลักประมาณร้อยละ 39 ตามด้วยแหล่งกําเนิดที่เกี่ยวข้องกับการเผาประมาณร้อยละ 36 สถานี บ้านสมเด็จมีแหล่งกําเนิดที่เกี่ยวข้องกับการเผาประมาณร้อยละ 28 ตามด้วยยานพาหนะร้อยละ 22 การฟุ้งกระจายของฝุ่นประมาณร้อยละ 15 และแหล่งกําเนิดเกี่ยวกับการปิ้ง/ย่างประมาณร้อย ละ 10 ส่วนสถานีบางนามีสัดส่วนจากการเผาประมาณ 1/3 ยานพาหนะประมาณร้อยละ 28 และ แหล่งกําเนิดเกี่ยวกับการปิ้ง/ย่างประมาณร้อยละ 9 แหล่งกําเนิดที่ยังไม่สามารถจําแนกได้มีอยู่ ประมาณร้อยละ 23 - 33 ฝุ่นขนาด 2.5 ไมครอนบริเวณสถานีดินแดงมีสัดส่วนจากยานพาหนะ ประมาณร้อยละ 32 ตามด้วยแหล่งกําเนิดที่เกี่ยวข้องกับการเผาประมาณร้อยละ 26 และ แหล่งกําเนิดเกี่ยวกับการปิ้ง/ย่างประมาณร้อยละ 4 สถานีจันทรเกษมมีแหล่งกําเนิดที่เกี่ยวข้อง กับการเผาประมาณร้อยละ 25 ยานพาหนะประมาณร้อยละ 16 และแหล่งกําเนิดเกี่ยวกับการปิ้ง/ ย่างประมาณร้อยละ 19 สถานีบ้านสมเด็จมีแหล่งกําเนิดที่เกี่ยวข้องกับการเผาประมาณร้อยละ 41 และยานพาหนะประมาณร้อยละ 29 ส่วนสถานีบางนามีแหล่งกําเนิดเกี่ยวกับการปิ้งย่าง ประมาณร้อยละ 31 ยานพาหนะประมาณร้อยละ 10 แหล่งกําเนิดที่เกี่ยวข้องกับการเผาประมาณร้อยละ 6 และฝุ่นจากการฟุ้งกระจายประมาณร้อยละ 5 นอกจากนี้ แหล่งกําเนิดที่ยังไม่สามารถ จําแนกได้สําหรับฝุ่นขนาด 2.5 ไมครอนมีอยู่ประมาณร้อยละ 28 – 47 ซึ่งสูงกว่าในส่วนที่เป็นฝุ่น ขนาด 10 ไมครอน ดังนั้น การวางแผนควบคุมฝุ่นทั้งสองในบรรยากาศของกรุงเทพฯ จึง จําเป็นต้องให้ความสําคัญกับแหล่งกําเนิดประเภทยานพาหนะและการเผาเป็นหลัก ส่วนฝันที่เกิด จากการปิ้ง/ย่างเป็นแหล่งกําเนิดที่สําคัญเป็นลําดับถัดมา การมีฐานข้อมูลที่เหมาะสมกับ กรุงเทพฯ หรือประเทศไทยจะช่วยให้วิธีการประเมินทําได้สอดคล้องกับสถานการณ์มากขึ้น

Author

นเรศ เชื้อสุวรรณ, อรุณ คงแก้ว , อมรพล ช่างสุพรรณ , ฉลองขวัญ ตั้งบรรลือการ , ชนินทร์ เลิศคณาวนิชกุล , พันศักดิ์ ถิรมงคล , สุบัณฑิต นิ่มรัตน์ , สุพัฒน์ หวังวงศ์วัฒนา , สุรัตน์ เพชรเกษม

Journal

สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ 2546

Keywords

ฝุ่น, มลภาวะ, ไมครอน , หาสัดส่วน , แหล่งกำเนิดฝุ่นขนาด , กรุงเทพมหานคร

References

http://rir.nrct.go.th/drupal-ir/node/617